De ruzie begon waarschijnlijk met een lijstje
Iedere grote voetbalruzie begint met iets kleins. Een blik op een training, een zin in een interview, een appje zonder uitroepteken. In dit geval begon het, zoals zoveel Nederlandse drama's, met een lijst. Niet zomaar een lijst, maar een voorselectie waar 55 namen op pasten. Vijfenvijftig. Dat is geen selectie meer, dat is een familiefeest met een statafel voor iedereen die ooit een corner heeft genomen.
En toch stond Joey Veerman er niet op. Dat is knap. Als je een lijst maakt van 55 voetballers en je mist de man die bij PSV passes geeft alsof hij de bal persoonlijk naar zijn bestemming begeleidt, dan weet je dat er ergens een rood potlood met ambitie op tafel ligt. Koeman keek naar de lijst, Veerman keek naar de lijst, en heel Nederland keek naar de lijst zoals je naar een menukaart kijkt waar bitterballen ontbreken.
Koeman heeft een mapje, Veerman heeft een gevoel
Ronald Koeman is een bondscoach van schema's, rolverdelingen en gezichten die zeggen: ik heb dit al meegemaakt voordat jij je veters kon strikken. Hij kijkt naar een middenveld en ziet balans, omschakeling, restverdediging en een speler die precies moet staan waar het krijtbord hem heeft neergezet. Joey Veerman kijkt naar hetzelfde middenveld en ziet een bal die met buitenkant rechts alvast op vakantie wil naar de vrije man.
Dat botst natuurlijk prachtig. Koeman wil een middenvelder die de wedstrijd leest als een belastingformulier: rustig, secuur en zonder paniek. Veerman leest de wedstrijd meer als een terrasgesprek in Volendam: er gebeurt van alles, iedereen praat door elkaar, maar aan het eind ligt de oplossing opeens op tafel. Als dat goed gaat, noemt iedereen het genialiteit. Als het misgaat, noemt de bondscoach het risico.
De voorselectie als verjaardagsfeest zonder uitnodiging
Het ongemakkelijke aan zo'n enorme voorselectie is dat afvallen bijna voelt als niet eens gevraagd worden om te helpen met stoelen klaarzetten. Bij 23 namen kun je nog zeggen: ja, jammer, de concurrentie is zwaar. Bij 55 namen klinkt het alsof zelfs de reservekeeper van een denkbeeldig oefenelftal even mocht dromen, terwijl Veerman thuis zat met de vraag of zijn mail in de spamfolder van Zeist was beland.
Daar zit de humor, maar ook de pijn. Voetballers willen duidelijkheid, trainers willen controle, en supporters willen vooral ruzie met genoeg smaak om de maandag mee door te komen. Veerman hoeft niet de beste middenvelder van Nederland te zijn om dit vreemd te vinden. Hij hoeft alleen maar te kunnen tellen tot 55. Dat kan hij vermoedelijk prima, zeker als iemand de getallen tussen de linies inspeelt.
Een denkbeeldige vredesbespreking in Zeist
Stel je de vredesbespreking voor. Koeman zit aan het hoofd van de tafel met een mapje waarop staat: WK, niet kwijtraken. Veerman komt binnen met een pass over twintig meter naar de koffieautomaat. De automaat neemt hem perfect aan, maar Koeman noteert: te frivool in de cateringzone. Iemand van de staf vraagt of iedereen thee wil. Veerman zegt dat hij liever de vrije man zoekt. Koeman zegt dat de vrije man eerst moet meelopen bij balverlies.
Na tien minuten is er nog niets opgelost, maar de tactische discussie is uitstekend. Veerman legt uit dat een bal vooruit soms ook verdedigen is, omdat de tegenstander hem dan niet heeft. Koeman antwoordt dat een bal vooruit ook een uitnodiging kan zijn voor een counter als de rest niet aansluit. Allebei hebben ze gelijk, wat in Nederland meestal betekent dat het probleem nog minstens drie talkshowtafels meegaat.
Veerman is geen stormram, maar wel een afstandsbediening
Het grappige aan Veerman is dat hij niet speelt alsof hij haast heeft, zelfs als iedereen om hem heen doet alsof de winkel over drie minuten sluit. Hij neemt aan, kijkt, draait, en legt de bal neer op een plek waarvan de kijker pas twee seconden later denkt: he, daar stond iemand. Dat is zijn charme. Hij is geen sprintkanon, geen breekijzer, geen middenvelder die elke aanval afblust met zijn wenkbrauwen. Hij is eerder een afstandsbediening voor tempo.
Alleen is Koeman misschien het type dat afstandsbedieningen wantrouwt omdat er altijd een knop op zit die niemand begrijpt. Je drukt per ongeluk op AV, het scherm wordt blauw, en voor je het weet staat Oranje tegen Zweden met drie creatieve middenvelders en niemand die de deur dichtdoet. Koeman wil weten waar elke knop voor is. Veerman wil vooral dat iemand op play drukt.
Koeman speelt de rol van vader op vakantie
Koeman in deze soap heeft iets van een vader op vakantie die de route al in 1998 heeft uitgeprint en weigert Google Maps te vertrouwen. De kinderen zeggen dat er file staat, de moeder zegt dat de afslag toch echt anders heet, maar vader Koeman houdt koers. Hij weet heus wel dat er moderne middenvelders bestaan, maar hij heeft ooit met het papieren kaartboek een halve wereld veroverd en dat vertrouwen geef je niet zomaar op.
Veerman is in dat scenario de passagier achterin die zegt dat er een snellere route is langs een dijkje, een rotonde en een snackbar waar de linksback vrij staat. Soms klopt dat. Soms eindig je op een erf waar een man vraagt waarom het Nederlands elftal door zijn oprit rijdt. Precies dat is de kern van de discussie: durf je de creatieve route te nemen, of kies je voor de snelweg met vangrail?
De VAR van de emoties draait overuren
Wat deze kwestie zo vermakelijk maakt, is dat iedereen inmiddels zijn eigen VAR-scherm heeft. PSV-fans kijken naar Veerman en zien een kampioensmiddenvelder die met een liniaal in zijn rechtervoet is geboren. Oranje-volgers kijken naar Koeman en zien een bondscoach die straks in een WK-wedstrijd liever zeker weet dat de as dicht is dan dat er een mooie pass doorheen glipt. Analisten kijken naar allebei en ruiken zendtijd.
De emotionele VAR komt ondertussen tot geen enkele beslissing. Was het buitenspel van Veerman, omdat hij buiten Koemans plannen liep? Was het hands van Koeman, omdat hij de bal niet netjes terugkaatste in de communicatie? Of was het gewoon voetbal, de sport waarin volwassen mannen miljoenen verdienen en toch regelmatig communiceren alsof iemand de groepsapp op stil heeft gezet?
De kleedkamer als toneelstuk met noppen
In een perfecte wereld lossen spelers en bondscoaches dit op met een gesprek van acht minuten, een handdruk en een bakje koffie dat te lang op het apparaat heeft gestaan. In de voetbalwereld wordt hetzelfde gesprek eerst drie dagen voorbesproken, daarna vijf keer geanalyseerd en vervolgens door iemand samengevat als: hij keek niet vrolijk. Dat is de ware schoonheid van Oranje. Zelfs stilte krijgt bij ons een verwachte opstelling.
Je ziet de denkbeeldige kleedkamer al voor je. Veerman legt zijn schoenen netjes neer, Koeman schuift een magneet op het bord twee centimeter naar links, en ergens vraagt een assistent of dit nog over voetbal gaat. Natuurlijk gaat het over voetbal. In Nederland gaat alles over voetbal zodra er een middenvelder, een bondscoach en een licht gekrenkt ego in dezelfde zin passen.
De tactische vrede ligt ergens tussen pass en parkeerrem
De oplossing hoeft niet groots te zijn. Koeman hoeft Veerman niet ineens tot minister van steekpasses te benoemen, en Veerman hoeft niet te beloven dat hij voortaan elke bal eerst drie keer defensief laat verzekeren. Soms begint vrede met een simpele erkenning: de een ziet risico waar de ander ruimte ziet. Dat is geen karakterfout. Dat is voetbaltaal met twee dialecten.
Misschien is dat uiteindelijk zelfs nuttig voor Oranje. Een ploeg die wereldkampioen wil worden, heeft niet alleen lopers, slopers en spelers met een dashboard vol kilometers nodig. Soms heb je ook iemand nodig die een wedstrijd openmaakt alsof hij een verkeerd dichtgevouwen campingstoel uitklapt: onhandig om naar te kijken, maar opeens zit iedereen toch. Koeman weet dat. Veerman weet dat. Nu moeten ze alleen nog doen alsof ze het allebei zelf hebben bedacht.
Hoe dit alsnog goed kan komen
Natuurlijk kan dit nog goed komen. Voetbalruzies zijn vaak korter houdbaar dan een tactische analyse na een 0-0. Een blessure, een vormpiek, een briljante pass of een bondscoach die op een dinsdag ineens denkt: misschien is een afstandsbediening toch handig, en alles ligt weer open. Veerman hoeft maar drie ballen door een sleutelgat te sturen en de discussie begint opnieuw. Koeman hoeft maar een zin met het woord respect te gebruiken en de brug is half gebouwd.
Tot die tijd hebben wij als publiek een uitstekende bijvangst: drama zonder transferbedrag, spanning zonder strafschoppenserie en een Oranje-soap waarin iedereen precies genoeg gelijk heeft om irritant te blijven. Laat Veerman maar passen en Koeman maar turen. Als dit de voorbereiding op het WK is, dan staat Nederland in elk geval al op scherp. Nu nog iemand die de vredespijp inspeelt tussen de linies, bij voorkeur met buitenkant rechts.
Veelgestelde vragen
Is deze column bedoeld als nieuwsbericht?
Nee. Dit is een satirische column over een actuele Oranje-discussie, geen verslag van een letterlijk gesprek achter gesloten deuren.
Waar draait de spanning tussen Veerman en Koeman om?
Veerman voelt zich sportief gepasseerd, terwijl Koeman richting het WK zijn eigen middenveldkeuzes maakt.
Komt er wekelijks een column?
De column krijgt een vaste plek als terugkerende rubriek op VoetbalNieuwsNu.
